Zonder slecht weet je niet wat goed is

poem1_900Soms schakel ik van lezen vanaf schermen naar boeken. De laatste tijd kwam een soort thema naar boven: De kracht van kwetsbaarheid en de moed van imperfectie van Brene Brown, de Tao Te Ching van Lao-Tzu en de biografie van Alan Watts. Terugkijkend is het een zoektocht naar hoe ik af kan komen van mijn perfectionisme en aangezien ik denk dat nogal veel westerse werkende mensen hieraan lijden, dacht ik dat deze zoektocht delen geen kwaad kon.

Brené Brown kwam na 15 jaar onderzoek over schaamte erachter dat geluk veel te maken heeft met bestand zijn tegen schaamte. Vooral het verschil tussen schuld en schaamte vond ik hierin interessant. Hoewel schuldgevoel gaat over je gedrag, gaat schaamte over het gevoel als persoon niet goed genoeg te zijn. Denk er maar eens over na: als jij zelf een fout maakt, wat zeg je dan tegen jezelf? “Ik ben ook zo’n sukkel” of “Aiii, dat was een stomme actie.”? Als dit gaat over iets wat je bent, niet wat je hebt gedaan heb je te maken met schaamte. Schaamte is iets wat je alleen met jezelf doet, want wees eens eerlijk: zou je dit ook tegen je vrienden zeggen in dezelfde situatie?

Ons schamen doen we het liefst natuurlijk niet, dus verzinnen we hier iets op. Gekwetst worden kan alleen als je je kwetsbaar opstelt, dus verzinnen we talloze methodes om dit niet te doen. Mijn persoonlijke ‘favoriet’: perfect proberen te zijn. Perfectionisme is volgens Brown: ‘de valse overtuiging dat als je er perfect uitziet en de perfecte dingen doet, dat je dan geen negatieve emoties meer hoeft te voelen.’ Pijnlijk herkenbaar. Perfect zijn kan natuurlijk niet, anderen verwachten dat niet van je en vinden je zelfs leuker als je een authentiek mens met eigenaardigheden bent.

Maar zie maar eens van perfectionisme af te komen. Want als mijn waarde echt niet af hing van hoe ik eruit zie, hoeveel ik weeg, hoeveel uur per week ik werk en of dat al dan niet in mijn eigen bedrijf is, waar moet mijn eigenwaarde dan wèl vanaf hangen? Misschien had Alan Watts het antwoord. Voor degenen die hem niet kennen: Watts was een schrijver/filosoof/theoloog die in de jaren ’60 (en ver daarvoor) oosterse filosofie naar het westen heeft gebracht. Sinds een jaar of twee hebben zijn fantastische vertelstem, humor en (on)wijsheden mij via Youtube al weer vaak rustig gekregen in de meest hectische tijden.

Een goed mens zijn, stelt Watts in een van zijn lezingen, is een onoplosbaar probleem. Hij quote hiervoor de Tao Te Ching: het 2500 jaar oude oosters filosofieboek dat ik ook aan het lezen was deze zomer. In een van de 81 verzen schrijft Lao-Tzu: ‘Een waarlijk goed mens is zich niet bewust van zijn goedheid en daarom goed. Een dwaas probeert goed te zijn en is daarom niet goed.’ Om goed te zijn moet je dit met andere woorden niet proberen goed te zijn, maar het gewoon zijn. Elke wil om een beter mens te zijn dan dat je op dat moment al daadwerkelijk bent, maakt je dus een dwaas. Er is niets wat je kunt doen!

Dus doe niets. Accepteer alles in het leven zoals het komt, compleet met alle tegenstellingen die zich hierin voordoen. Alles is goed exact zoals het is. In ons westerse wereldbeeld voelt dit gek, omdat we duaal denken; goed staat tegenover slecht, hoog tegenover laag, leegte tegenover substantie. In oosterse filosofieën wordt dit echter gezien als twee kanten van dezelfde medaille: zonder slecht weet je niet wat goed is, zonder laag geen hoog en zonder leegte kun je substantie niet onderscheiden.

Als perfectionisten kunnen we dit wellicht ook op onszelf toepassen. Zonder falen weet je niet wat slagen is, zonder rusten kun je niet werken, zonder huilen betekent lachen minder. Je eigenwaarde hangt alleen maar af van dat je nu eenmaal op deze aarde bent en daar hoef je niets meer voor te doen. Met alle tijd die je nu over hebt kun je gaan doen wat het meest natuurlijk voelt.  En dat is echt niet perse zweverig. Want hoewel ik graag zou willen dat ik nu 3 uur op een dag mediteer boven op een berg, is voor het voor mij natuurlijk om zoveel mogelijk chaos, management, mensen en doelen om me heen te hebben. En dat is perfect.

balance-canstockphoto3567006-670x300

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *